Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 13

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 13

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 14

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 14

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 15

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 15

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 16

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 16

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/khoallct/maincore.php on line 17
 FACULTY OF POLITICAL THEORY - Chuyên mục: Hồ Chí Minh với đạo Phật
 

FACULTY OF POLITICAL THEORY

0234.3825698
 

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/husc/domains/husc.edu.vn/public_html/deptemplate/articles_view.php on line 34
Hồ Chí Minh với đạo Phật

HỒ CHÍ MINH VỚI ĐẠO PHẬT

Ths. Hoàng Ngọc Vĩnh

Trường Đại học Khoa học Huế

 

            Phật giáo ra đời ở Ấn Độ cuối thế kỷ VI tcn, là một trong ba Tôn giáo lớn của thế giới (Công giáo, Phật giáo và Hồi giáo). Phật giáo truyền đến Việt Nam từ thế kỷ I đầu công nguyên. Dưới thời Lý - Trần, Phật giáo Việt Nam đã trở thành như Quốc giáo, đã xuất hiện nhiều vị sư giỏi có công lớn trong giữ nước và trị nước. Suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Phật giáo thăng trầm khác nhau nhưng nói chung có đóng góp không nhỏ trong bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

Thế giới quan Phật giáo là duy tâm, nhưng nhân sinh quan Phật giáo Việt Nam xây dựng trên thế giới quan ấy luôn chứa đựng những nét nhân bản, nhân văn cao cả. Phật giáo Việt Nam trong khoảng 2000 năm phát triển đã xây dựng cho mình truyền thống yêu nước, gắn bó với dân tộc, là thành tố quan trọng chung dựng nên nền văn hóa Việt Nam. Ngày nay trong nội bộ Phật giáo tuy vẫn còn những đối trọng, nhưng cơ bản lối sống của Phật tử Việt Nam vẫn là từ bi - hỷ xả - vị tha - có tinh thần trách nhiệm với Quốc gia, với Đạo pháp.

Điều mà Hồ Chí Minh quan tâm lớn nhất ở Phật giáo là vấn đề đoàn kết toàn dân vì nước Việt Nam Hòa bình, Thống nhất, Độc lập, Dân chủ và Giàu mạnh. Trong thư gửi Hội Phật tử năm 1947, Người viết: “Đức Phật đại từ, đại bi, cứu khổ, cứu nạn, muốn cứu chúng sinh ra khỏi khổ nạn người phải hy sinh tranh đấu, diệt lũ ác ma. Nay đồng bào ta đại đoàn kết, hy sinh của cải xương máu, kháng chiến đến cùng để đánh tan thực dân phản động, để cứu quốc dân ra khỏi khổ nạn, để giữ gìn thống nhất và độc lập Tổ quốc. Thế là chúng ta làm theo lòng đại từ đại bi của Đức Phật Thích Ca, kháng chiến để đưa giống nòi ra khỏi ải nô lệ”[1].

Trong thư gửi đồng bào theo đạo Phật nhân lễ Phật thành đạo năm 1957, Người khẳng định tôn chỉ của đạo Phật là nhằm xây dựng một cuộc đời thuần mỹ, chí thiện, bình đẳng, yên vui và no ấm. Người cũng chỉ rõ những khó khăn của đất nước sau giải phóng với những sai lầm trong cải cách ruộng đất là một thực tế. Người khen ngợi về những đóng góp của những đồng bào theo đạo Phật cho cuộc kháng chiến, đồng thời Người kêu gọi tăng, ni, Phật tín đồ đoàn kết góp phần xây dựng hòa bình, chấp hành đúng chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, ngăn chặn âm mưu của bọn Mỹ - Diệm và bọn tay sai ra sức lợi dụng Tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân vì sự nghiệp đấu tranh cho thống nhất nước nhà. Người viết: “Tôi có lời khen ngợi các vị tăng, ni và tín đồ đã sẵn lòng nồng nàn yêu nước, hăng hái làm tròn nghĩa vụ của người công dân và xứng đáng là Phật tử... Trong cải cách ruộng đất, tuy có nơi đã vi phạm sai lầm trong việc thực hiện chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, nhưng Đảng và Chính phủ đã có chính sách kiên quyết sữa chữa. Hiện nay... đời sống nhân dân dần dần càng được cải thiện, cũng giống như tôn chỉ mục đích của đạo Phật nhằm xây dựng cuộc đời thuần mỹ, chí thiện, bình đẳng, yên vui no ấm... Tôi mong các vị tăng, ni và đồng bào tín đồ đã đoàn kết thì càng đoàn kết hơn để góp phần xây dựng hòa bình chóng thắng lợi. Hãy ra sức giúp đỡ cán bộ, hăng hái thực hiện mọi công tác của Chính phủ, chấp hành đúng chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, ngăn chặn âm mưu của Mỹ - Diệm và bọn tay sai lợi dụng tôn giáo hòng chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, hãy ra sức đấu tranh giành thống nhất đất nước”[2]. Trong thư gửi Hội nghị Đại biểu Hội Phật giáo thống nhất Việt Nam năm 1964, Người khẳng định Phật giáo đã có công trong kháng chiến chống Pháp, ngày nay đang cùng cả nước xây dựng miền Bắc giàu mạnh, đấu tranh yêu nước chống Mỹ xâm lăng tiến tới thống nhất nước nhà. Người kêu gọi Phật giáo cả nước đoàn kết cùng toàn dân tộc, theo tinh thần của Phật mà góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam: “Chúng ta tỏ lòng đoàn kết với đồng bào Phật giáo ở miền Nam đang hăng hái tham gia cuộc đấu tranh yêu nước và chống đế quốc Mỹ xâm lăng. Đồng bào Phật giáo cả nước, từ Bắc đến Nam, đều cố gắng thực hiện lời Phật dạy là “lợi lạc quần sinh, vô ngã vị tha”. Chúc toàn thể tăng, ni và đồng bào Phật giáo góp phần xứng đáng trong sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”[3].

2- Cách sử dụng ngôn từ và đánh giá như trên về Phật giáo Việt Nam chứng tỏ Hồ Chí Minh là người rất am hiểu về đạo Phật, luôn đánh giá đúng vai trò, khả năng cách mạng, tầm quan trọng của Phật giáo Việt Nam trong lịch sử cũng như trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Người luôn tôn trọng tự do tín ngưỡng của nhân dân, đồng thời luôn nhắc nhở nhân dân cảnh giác với những kẻ thù lợi dụng tôn giáo chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Người nói: “Dân tộc có độc lập thì tôn giáo mới tự do”[4]. Đó là chân lý bất di, bất dịch mà tín đồ của mọi tôn giáo cùng toàn thể nhân dân Việt Nam đoàn kết lại đạp đổ mọi ách thống trị hung ác của mọi kẻ thù.

Trong xã hội Ấn Độ cổ đại với sự phân chia đẳng cấp nghiệt ngã, đầy rẫy bất công Đức Phật đã từ bỏ cuộc sống đầy đủ tiện nghi trong nhung lụa của chốn hoàng cung, một mình tu hành để tìm chân lý diệt trừ đau khổ cho chúng sinh. Trong xã hội hiện đại của Phương Đông cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX cũng đầy rẫy những bất công, sự áp bức bóc lột tàn bạo của Chủ nghĩa thực dân, Hồ Chí Minh với đôi bàn tay trắng bôn ba khắp năm châu bốn biển, “nâng niu tất cả chỉ quên mình” đem tự do, bình đẳng, bác ái cho nhân dân, cho Tổ quốc. Hoàn cảnh sống và nhân cách của hai bậc vĩ nhân có những nét tương đồng nên tư tưởng và sự nghiệp của họ cũng có những nét tương đồng.

3- Hồ Chí Minh viết về Phật giáo không nhiều, nhưng cuộc đời và sự nghiệp của Người rất gắn bó với đạo Phật và để lại rất nhiều ấn tượng đẹp trong lòng Phật tín đồ cả nước và thế giới. Trong gia đình Người, bà ngoại và bố của Người là những người mến mộ đạo Phật. Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là người rất thông hiểu giáo lý Phật giáo, có tình cảm đặc biệt với Phật giáo và đã từng là cố vấn cho Hòa thượng Khánh Hòa trong chấn hưng Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ XX. Những năm tháng hoạt động ở Thái Lan, Người đã từng cậy nhờ chùa mà làm cách mạng. Năm 1927 Người cùng đứng ra chủ trì xây dựng, vận động Việt kiều góp sức, góp của xây dựng nhà Phật lớn nhất tại chùa Phothixâmphon ở Uđon - Đông bắc Thái Lan[5]. Khi đã là lãnh tụ cao nhất của Việt Nam sang thăm Ấn Độ, Người đã đến nói chuyện với các nhà sư Ấn Độ và được các nhà sư Ấn Độ gọi Người là vị Phật sống cứu khổ, cứu nạn chúng sinh[6]. Người không chỉ quan tâm theo dõi phong trào Phật giáo qua báo chí, qua báo cáo mà còn trực tiếp gặp gỡ, thăm hỏi, động viên các cá nhân, tập thể trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Người đi thăm viếng các chùa. Người viết tin nêu gương, tặng huy hiệu của Người cho những tấm gương tử vì đạo, vì Tổ quốc. Người chủ trương coi Phật giáo yêu nước là thành tố quan trọng của Mặt trận Liên - Việt, Mặt trận  Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam... Gặp Người ở chùa Bà Đá, chùa Hương, ở các lần Người tiếp xúc với các Đoàn đại biểu Phật giáo toàn quốc, hay ở kỳ Đại hội thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất... dù ở thời điểm và hoàn cảnh có khác nhau nhưng với các Tăng, Ni và đồng bào theo đạo Phật giường như không có khoảng cách. Sự bình dị mà thâm trầm sâu lắng, sự bình đẳng và bác ái của Người đã xóa nhòa mọi khoảng cách giữa Người với những người tu hành. Ở Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch Đảng cộng sản, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có cái “Tâm từ bi” luôn trắc ẩn trước cảnh nghèo túng của nhân dân; Có cái “Hạnh vô ngã” luôn quên mình vì mọi người, vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do hạnh phúc của nhân dân; Có cái “Đức hiếu sinh” không chỉ ngăn chặn việc ác mà chủ yếu là “làm cho phần thiện trong mỗi con người nảy nở”[7], với kẻ thù ngoan cố thì kiên gan như sắt thép, với đồng bào và ngay cả với kẻ thù đã ăn năn thì độ lượng, khoan hồng bằng trái tim nhân hậu mênh mông “ôm cả non sông mọi kiếp người”. Hồ Chí Minh đã gạn lọc, kế thừa, cách mạng hóa những hạt nhân hợp lý trong triết lý đạo Phật, nhất là triết lý đề cao nếp sống đạo đức trong sáng, chủ trương bình đẳng, yêu thương đồng loại, chống điều ác. Người nắm vững triết lý Phật giáo và đã nâng nó lên thành ngọn lửa hun đúc cho truyền thồng yêu nước, nhân ái của dân tộc, động viên khích lệ đồng bào theo đạo Phật đồng lòng cùng Đảng và Chính phủ đấu tranh giữ gìn và xây dựng đất nước.

4- Tóm lại: Hồ Chí Minh không chỉ là một vị Chủ tịch nước mà là một con ngưòi đã làm cho nhân dân và đất nước của Người lớn lên cùng Người. Người là hiện thân sinh động của lòng yêu nước, yêu nhân loại, môt hiền triết và là một chiến sỹ suốt đời đấu tranh cho tự do, bình đẳng, bác ái. Người là vị “Phật sống” đã phát huy được truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc, cứu nhân độ thế, vị tha, hướng thiện... của Phật giáo Việt Nam vì mục đích dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Với “Dức tinh tấn” uyên thâm Đông - Tây - Kim - Cổ, tài năng trên tất cả mọi lĩnh vực chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội. Người có trái tim nồng hậu yêu thương tất cả dân mình và yêu thương nhân loại; Người kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản chân chính, lo lắng văn minh cho cả nhân loại mà không quên văn minh của mỗi con người. Trong tư tưởng của Người có cái uyên thâm của Nho - Phật - Lão, có cái tinh túy cao siêu của chủ nghĩa Mác - Lênin, Người theo đuổi hoài bão lớn của nhân loại mà sống cuộc đời rất thanh bạch: Vừa là lãnh tụ, vừa là công bộc, vừa là chiến sỹ, vừa là nghệ sỹ... Người chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là “làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi”[8].



[1] Hồ Chí Minh toàn tập - Nxb CTQG - Hà Nội 2000 - Tập 5 - Tr 197

[2] Sđd - Tập 8 - Tr 290 , 291

[3] Sdd - Tập 11 - Tr 315

[4] Sdd - Tập 6 - Tr 342

[5] Xem “Hồ Chí Minh với Phật giáo Việt Nam - PGS. PTS Phùng Hữu Phú (Chủ biên) - Nxb CTQG Hà Nội 1997 - Tr 15, 19

[6] Xem “Nguyệt san Giác Ngộ” - Số 2 tháng 5năm 1996 - Tr 60

[7] Sdd - Tập 12 - Tr 558

[8] Sdd - Tập 4 - Tr 161


* Nguồn: Tạp chí Triết học, số 4(131), 2002, tr. 13-15.


 Khoa Lý luận chính trị  27-02-2012  In
Ý kiến phản hồi
Chưa có ý kiến nào.
Gửi ý kiến phản hồi
Vui lòng Đăng nhập để gửi ý kiến phản hồi.
Đang trực tuyến
  • Khách: 2
  • Thành viên: 0
  • Tổng số thành viên: 36
  • Thành viên mới nhất: danguy

  • Số lượt truy cập:
Liên kết web



Copyright © 2010
Trường Đại học Khoa học - Đại học Huế. Địa chỉ: 77 Nguyễn Huệ, Huế, Việt Nam.
Site được xây dựng trên nền hệ thống PHP-Fusion. Thiết kế và chỉnh sửa bởi nlhhuan.


 
--- a d v e r t i s e m e n t ---