Đại học Huế

Trang đào tạo tín chỉ

Trung Tâm Khoa học Xã hội & Nhân văn

Trung tâm Thông tin - Thư viện

Khoa Môi trường

Khoa Điện tử - Viễn thông

Bộ môn Bản đồ, Viễn thám và GIS

Giáo viên cố vấn với đào tạo theo hệ thống tín chỉ

1. Vài nét tổng quan và đánh giá tình hình thực hiện đào tạo theo hệ thống tín chỉ:

Trong quá trình hội nhập và nâng cao chất lượng sản phẩm đào tạo để đáp ứng nhu cầu của xã hội, Trường Đại học Khoa học Huế và các trường thành viên của Đại học Huế đang trên con đường tự đổi mới, mà trước hết phải nói đến đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo từ đào tạo niên chế sang đào tạo tín chỉ, đó là con đường mà chúng ta đã chọn. Vì  đào tạo theo học chế tín chỉ là 1 trong 7 bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới giáo dục đại học giai đoạn 2006-2020.

Dù có khó khăn, thách thức, nhưng cần phải thừa nhận đào tạo theo tín chỉ có nhiều ưu điểm hơn so với theo niên chế, vì vậy, dù phải vượt qua những so đo thiệt hơn trước mắt, vẫn không thể tính đến việc bàn lùi”. Đây là quyết tâm của lãnh đạo, giảng viên, và các cố vấn học tập của Trường ĐHKH Huế năm học 2008-2009. Tính đến nay (2013) lộ trình thực hiện chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ được trường Đại học Khoa học Huế tiến hành hơn 4 năm, đã mang lại những thành quả nhất định, nhưng cũng đang tồn tại những vấn đề không nhỏ.

a) Những thuận lợi và khó khăn, thách thức đối với sinh viên

- Theo Vụ trưởng Vụ Đại học và Sau Đại học Trần Thị Hà, “3 lợi thế của đào tạo tín chỉ”[1] là: Giảm đáng kể phần “cứng”, tăng đáng kể “phần mềm” là một trong những nguyên tắc của đào tạo theo học chế tín chỉ.  Những sinh viên giỏi có thể hoàn thành đến hơn 20 tín chỉ trong môt học kỳ, những sinh viên không có đủ điều kiện thì chỉ cần hoàn thành trong một học kỳ từ 9-10 tín chỉ. Đó là lợi thế đầu tiên.

Lợi thế thứ hai là, khi điều kiện kinh tế không cho phép các em được tiếp tục theo học thì sinh viên có thể hoàn toàn được phép kéo dài chương trình học (trong một khoảng thời gian theo quy định riêng từng trường) mà không bị ảnh hưởng gì khi các em quay lại tiếp tục chương trình học.

 Lợi thế thứ ba , ngoài việc chủ động và tiết kiệm thời gian trong học tập, sinh viên còn có thể chuyển đổi chuyên ngành mình đang theo học một cách khá dễ dàng và không phải học lại từ đầu.

- Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu tiên sinh viên mới bước vào cuộc sống mới, nhất là đối với sinh viên ngoại tỉnh lại càng gặp khó khăn hơn khi phải tự lo cho cuộc sống ăn, ở và mọi sinh hoạt của bản thân. Hoàn cảnh sống có nhiều thay đổi đã khiến những tân sinh viên nói riêng, sinh viên nói chung đã gặp không ít khó khăn, làm sao để ổn định tinh thần học tập tốt? Đến trường với một nhóm học mới, nay thì ngồi cạnh bạn này, mai thì lại là bạn của lớp khác, hai tiết đầu học phòng này, hai tiết sau là phòng khác, Đoàn, Hội, Lớp hầu như đều trở nên lạc lõng,.. làm sao tập trung học tốt?

b) Thực tế giảng dạy của giáo viên 

Trong quá trình tiến hành đổi mới phương pháp dạy học thì chủ thể của quá trình đổi mới chính là đội ngũ giảng viên. Vì vậy, để quá trình đổi mới phương pháp dạy học đạt kết quả cao thì bản thân đội ngũ giảng viên cần phải nhận thức được ý nghĩa của quá trình đổi mới phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Để thực hiện được điều đó, trước hết tất cả giảng viên phải nhận thức rất rõ rằng:

- Đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, là hạt nhân của việc đổi mới chương trình môn học, là điều kiện trực tiếp để nâng cao chất lượng giáo dục, mặt khác cần coi đây là một thách thức đối với đội ngũ cán bộ giảng dạy. Nhưng đây cũng là cơ hội phát triển của mỗi giảng viên.

- Đổi mới phương pháp dạy học là nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của sinh viên; bồi dưỡng phương pháp học tập, rèn luyện kỹ năng học tập phù hợp với môn học, các loại bài học và phương pháp tự học; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn và tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho sinh viên.

- Đổi mới phương pháp dạy học phải chú trọng rèn luyện phương pháp, kỹ năng học tập, đặc biệt là hướng dẫn rèn luyện sinh viên về năng lực tự học, tăng cường tổ chức các hoạt động học tập cá nhân, phối hợp với hoạt động học tập nhóm; kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của sinh viên...

- Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi người giáo viên không chỉ có kiến thức chuyên môn vững mà còn là rất thành thục về phương pháp và là một nghệ sĩ trên bục giảng.

Song qua hơn 4 năm thực hiện đào tạo theo hệ thống tín chỉ: Lượng kiến thức theo quy định của Giáo trình chuẩn đã tăng lên, giờ lên lớp theo hệ thống tín chỉ giảm xuống, đây là khó khăn lớn nhất của giáo viên.

+ Lượng kiến thức của mỗi chương là rất lớn, nhưng giờ lý thuyết bị cắt giảm, giờ bài tập và thảo luận tăng. Chính vì thế, đọc giảng là không tránh khỏi và là tình trạng phổ biến. Do giáo viên phải phi nước kiệu cho kịp chương trình, không thể có thời gian giao lưu với sinh viên để nắm bắt các em tiếp thu bài giảng như thế nào. là không khả thi mà chỉ tồn tại một cách hình thức. Và dĩ nhiên là không thể làm tốt công tác quản lý sinh viên trong giờ học được.

+ Một số giáo viên, cũng vì thế, lợi dụng lợi thế đào tạo theo hệ thống tín chỉ chỉ giới thiệu giáo trình, tăng cường ra đề kiểm tra, tăng giờ thảo luận “tự học” của sinh viên mà không hay biết gì về sự tiếp thu của sinh viên.

2. Công việc của giáo viên cố vấn mà bản thân đã thực hiện hơn hai năm qua

- Thường xuyên gặp gỡ, hướng dẫn giúp sinh viên biết thu hẹp sự ích kỷ cá nhân, phải tôn trọng người khác, biết vì mọi người để vì chính mình trong các sinh hoạt chung.

- Thường xuyên lấy “Sổ tay sinh viên” làm cẩm nang cho việc gặp mặt sinh viên trong các buổi sinh hoạt lớp.

- Ngay từ việc chuyển từ cách học phổ thông sang cách học đại học những tân sinh viên đã gặp nhiều khó khăn, trong khi đó đã có bao nhiêu thế hệ sinh viên đã trải qua nếp học cũ và với cách thức điều hành cũ của chương trình đào tạo theo niên chế, mọi thứ đều đã thành thói quen trong cách nghĩ và cách làm của người học, người dạy và người quản lý giáo dục. Vì thế, với sinh viên năm thứ nhất, tôi hướng dẫn các em phát huy năng lực bản thân để có một thói quen trong sinh hoạt và học tập, có kế hoạch và nỗ lực để thực hiện thành công kế hoạch đó theo phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ. Giúp sinh viên làm quen được với môi trường học tập mới càng sớm càng tốt để thành công trong những giai đoạn tiếp theo. Nhiều khi phải biết nói “không” với những trò chơi và những việc vô bổ.

Giúp sinh viên căn cứ vào khả năng của bản thân sinh viên, điều kiện kinh tế của gia đình để có một kế hoạch học tập và mục đích cụ thể và lâu dài ngay từ đầu năm thứ nhất: Xác định học trong thời gian mấy năm, tập trung vào thời gian nào? Khắc phục những khó khăn của bản thân: mạnh dạn gặp gỡ giáo viên cố vấn học tập, người thân, bạn bè để nhận được sự giúp đỡ.

Thường xuyên nhắc nhở sinh viên, buổi học sẽ kéo dài hoặc rút ngắn tuỳ vào sự lựa chọn của các em ngay từ đầu, nhưng chắc chắn rằng 1 tiết sẽ kéo dài 50 phút và để tiết kiệm thời gian cho mình trong toàn khoá học thì việc học cả sáng, chiều hoặc tối là chuyện bình thường.

- Với sinh viên năm thứ 2, luôn nhắc nhở các em thời gian học tập có thể kéo dài hoặc rút ngắn tuỳ theo năng lực của các em. Mặc cho sự phân bố thời gian có sự thay đổi, các em vẫn có thể tự sắp xếp cho mình một thời khoá biểu nếu muốn sử dụng vốn thời gian một cách hiệu quả và tiết kiệm. Hướng dẫn các em đăng ký học vượt, đăng ký học chương trình hai.

- Thường xuyên nhắc nhở các em về cách tính điểm đánh giá bộ phận, điểm học phần, điểm trung bình chung theo điều 16,  22, 23 và 27 của Quy chế 43 đào tạo theo hệ thống tín chỉ, tránh bị dừng học đáng tiếc và có thể học cải tạo điểm để bằng tốt nghiệp có điểm số cao hơn: Vì điểm 5 thang 10 quy đổi sang thang 4 từ điểm chữ D = 1 đ;  Điểm trung bình chung học kỳ và điểm trung bình chung tích lũy được tính theo công thức sau và được làm tròn đến 2 chữ số thập phân: {Tổng (điểm từng học phần x số tín chỉ tương ứng)}/ tổng tín chỉ của tất cả các học phần; Bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng được cấp theo ngành đào tín chỉ. Hạng tốt nghiệp được xác định theo điểm trung bình chung tích lũy của toàn khoá học. Đây là điều cơ bản nhất trong quy chế đào tạo tín chỉ, mà bất cứ giáo viên dạy tín chỉ nào chứ không chỉ giáo viên cố vấn phải nắm vững để giúp sinh viên nắm vững, nhờ đó khích lệ sự nỗ lực, cố gắng trong quá trình rèn luyện tích lũy điểm học phần của sinh viên.

3. Đề xuất và giải pháp:

a) Điểm khác biệt rõ nhất giữa hình thức đào tạo theo niên chế và đào tạo học chế tín chỉ, cốt lõi là ở đội ngũ cán bộ giảng dạy và cơ sở vật chất. Đào tạo tín chỉ có ít nhất 2 đặc điểm quan trọng, nếu áp các tiêu chí này thì đến nay trường Đại học Khoa học Huế chưa đạt chuẩn:

- Nếu như đào tạo theo niên chế, một học phần chuyên ngành có thể chỉ cần một giảng viên phụ trách, nhưng đào tạo tín chỉ ít nhất phải có 2 giảng viên trở lên. Bởi tín chỉ lấy người học làm trung tâm, do đó ưu tiên quyền lựa chọn học tập cho người học: sinh viên lựa chọn thời gian học tập hợp lý và tự lựa chọn giảng viên giảng dạy.

Giáo viên phải chịu áp lực nhiều hơn khi áp dụng phương pháp dạy và học theo tín chỉ. Bởi, đào tạo theo tín chỉ đồng nghĩa với đổi mới phương pháp giảng dạy. Điều quan trọng này bao gồm việc mỗi người dạy tự thu hút người học đến với mình, nếu không, xem như mất việc. Dạy theo tín chỉ, về nguyên tắc là không thể sắp xếp được thời gian dạy bù khi bận công việc khác. Giáo viên vì thế, nếu tạm ngừng giờ để đi dạy vừa học vừa làm ngoài Đại học Huế thì chỉ có cách bắt sinh viên đi học bù vào chủ nhật nữa mà thôi.

Trong khi đó, giáo viên và sinh viên của Đại học Khoa học Huế nhìn chung vẫn đang quen với việc giảng dạy và học như cũ. Giáo viên hầu như thường báo dừng giảng (đặc biệt là các khoa Toán, Tin, Lý luận chính trị) vì bận công tác hoặc phải đi dạy ngoài Đại học Huế, nhưng học kỳ và năm học của sinh viên vẫn kết thúc đúng tiến độ. Sinh viên chưa được lựa chọn giáo viên để đăng ký học.

- Yêu cầu của đào tạo tín chỉ, một đơn vị tín chỉ được tính bằng 15 tiết lên lớp và 30 tiết chuẩn bị cá nhân.

Với  giảng viên, bài giảng cho đào tạo tín chỉ hoàn toàn khác với sách giáo khoa, giáo trình và giáo án. Do nhấn mạnh vào tính tự học, và chủ động nêu ý kiến giải quyết vấn đề của sinh viên, nên việc biên soạn bài giảng mất rất nhiều thời gian, công sức so với việc viết giáo trình thông thường. Với yêu cầu sinh viên phải tự giác, tự chủ hơn khi học, đào tạo theo hệ thống tín chỉ phải giảm bớt số giờ lên lớp học lý thuyết, đây là áp lực rất lớn đối với giáo viên chứ không chỉ là áp lực cho sinh viên.

Trong khi đó, giáo viên và sinh viên của Đại học Khoa học Huế nhìn chung vẫn đang quen với việc giảng dạy và học một chiều: thầy giảng trò ghi, tất cả ở trên giảng đường. Thầy chưa quen thiết kế những chương trình ngoài giờ lên lớp cho sinh viên. Sinh viên chưa có thói quen coi những giờ tự học, những buổi chuẩn bị là một phần của môn học. Giờ dạy-học bài tập nhóm và thảo luận hầu như không có, nếu có là rất hình thức, kém hiệu quả.

b) Để thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy-học theo hệ thống tín chỉ đi vào chiều sâu và có hiệu quả cần phải tiến hành những biện pháp sau đây:

Thứ nhất: Đối với đội ngũ giảng viên đã và đang giảng dạy cần phải từng bước thực hiện chuẩn hoá cả về chuyên môn, nghiệp vụ, cả về phẩm chất đạo đức và chính trị.

Thứ hai: Đội ngũ giảng viên cần tự nâng cao trình độ của mình trên cả 2 phương diện, kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ thông qua con đường tự học, tự nghiên cứu.

Thứ ba: Nhà trường và các Khoa cần tăng cường trang bị và thường xuyên kiểm tra đối với cán bộ giảng dạy, cán bộ quản lý, cán bộ phục vụ kiến thức cơ bản về đào tạo theo hệ thống tín chỉ.

Thứ tư: Nhà trường và các Khoa cần xem việc tuân thủ quy trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ là nhiệm vụ bắt buộc đối với tất cả đội ngũ cán bộ giảng dạy, quản lý, phục vụ của Nhà trường và các Khoa.

Thứ năm, Kịch bản chung cho chương trình dạy theo tín chỉ đã được nhà trường phê duyệt, đó là điều bắt buộc mọi giáo viên phải tuân thủ. Trong quá trình thực hiện sẽ tiếp tục góp ý hoàn thiện. Thiết nghĩ, Nhà trường và các Khoa cần căn cứ vào văn bản pháp lý này để kiểm tra và đôn đốc đối với tất cả đội ngũ cán bộ giảng dạy, quản lý, phục vụ của Nhà trường và các Khoa.

Thứ sáu, vì đào tạo theo hệ thống tín chỉ vẫn còn quá mới (dù đã thực hiện được hơn 4 năm), thiết nghĩ Nhà trường và các Khoa nên cử những giáo viên cố vấn là người có tâm huyết, có kinh nghiệm trong quản lý đào tạo và giảng dạy theo hệ thống tín chỉ (nắm vững quy trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ và hệ thống môn học thuộc khối ngành của sinh viên mình đang theo học).

Thứ bảy, Nhà trường cũng cần có quy định cụ thể về chế độ, chính sách đối với đội ngũ giáo viên cố vấn (dù chỉ là động viên) để tăng cường vai trò của đội ngũ giáo viên cố vấn giúp sinh viên học tập tốt theo hệ thống đào tạo tín chỉ.

Thứ tám, Nhà trường và các Khoa cần tăng cường cơ sở vật chất, để nếu phải tiết kiệm chi phí buộc phải ghép lớp đông (>100 sv), thì phòng học, ánh sáng, giáo trình, tài liệu tham khảo, thư viện, phương tiện dạy học, v.v, phải tương xứng với đào tạo tín chỉ. Nên nhớ rằng, trong môi trường dạy-học, thì người học mới là thượng đế. Khi cơ sở vật chất của Trường chưa thể đáp ứng cho việc dạy theo hệ thống tín chỉ: Tất cả các phòng học hầu hết không có máy chiếu, trang thiết bị sử dụng máy tính xách tay, máy tính cố định; Bảng đen luôn bị dán nham nhở không còn chỗ cho giáo viên viết; Hệ thống chiếu sáng và quạt hoặc thiếu hoặc luôn bị hỏng;.. gây khó khăn rất lớn cho việc dạy-học tín chỉ. Lớp quá đông, sinh viên ngồi quá chật, tài liệu phục vụ học tập quá thiếu, học đã khó, tổ chức cho sinh viên thảo luận nhóm càng khó, thì làm sao sinh viên học có hiệu quả được.

                                                     Huế, ngày 30 tháng 12 năm 2013

                                                            HOÀNG NGỌC VĨNH

                                      Nguyên Giáo viên cố vấn học tập Triết K35



[1] Nguồn: http://dantri.com.vn/c25/s25-87987/3-loi-the-cua-dao-tao-tin-chi.htm

LỄ KỶ NIỆM 60 NĂM THÀNH LẬP TRƯỜNG

Thời gian: 8h00 ngày 24/3/2017

Địa điểm: tại Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh Thừa Thiên - Huế (41A Hùng Vương, Thành phố Huế)

Lịch trình tổ chức...


Đang trực tuyến
  • Khách: 7
  • Thành viên: carabviet
  • Tổng số thành viên: 37,351
  • Thành viên mới nhất: annawilliams

  • Số lượt truy cập:

--- A D V E R T I S E M E N T
(click here) ---



Copyright © Trường Đại học Khoa học - Đại học Huế. Địa chỉ: 77 Nguyễn Huệ, Huế, Việt Nam.
Site được xây dựng trên nền hệ thống PHP-Fusion. Thiết kế và chỉnh sửa bởi nlhhuan.


 





--- A D V E R T I S E M E N T (click here) ---